روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )
344
شرح شطحيات ( فارسى )
ملك است . ممكن باشد كه بسحاب حجب « 1 » ملك در ذكر خواهد ، و ببرق خاطف لوائح تجلّى ، و رعد صوت الهام . ملك لطيف عقل يا روح ، يا آن ملك كه خزانهء باران در دست اوست ، و آن ميكائيل است - عليه السلام - . و قوّت مخيّمه عالمى است محيط بفلك شمس و قمر ، و آن قوّت فاعله است ، كه از آن قواى فعل حقّ است در آن عالم . رعد و برق و سحاب ملايكه است . بحر مطر كه ساحل آن در افق نور است ، آن غيب منهمرست « 7 » ، و اين درستست . ممكن باشد كه بقوّت مخيّمه حجب ملكوت غيب خواهد در دل ، كه باران الهام بنيران آسمان عقل و روح بارد . ( 625 ) قرآن قيامتست زيرا كه درو آيات ربوبيّت است ، خبر محشر و نباء مستقبل تا آبادست . هر كه قرآن دانست ، گويى كه در قيامتست . آنچ قرآن خبر داد ، گويى كه معاينه شد . قال - عليه السلام - « أنا و الساعة كهاتين » و اشار بإصبعيه ؛ قرآن به او آمد . دنيا آيت بهشت و دوزخ است ، زيرا كه درو اعمال هر دو فريق است ، « فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ » « 15 » . هر كه درو افتاد ، غافل است . و هر كه ازو برست ، با سعادت آخرت پيوست . قال اللّه تعالى « لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ . » « 17 » هر كه چشمى دارد ، در دنيا « 18 » اهل سعادت و شقاوت بيند . حسن و بهجت دنيا طاعتست ، و آن از آخرتست . تلخى و ناخوشى دنيا آيت دوزخ است . هر كه معرفت حقّ او را مشغول
--> ( 1 ) حجب A : حجت SM ( 7 ) غيب منهمر SM : غيب منهمر بالمطر A ( 15 ) فَرِيقٌ . . : سورهء 42 ( الشورى ) آيهء 5 ( 17 ) لِيَمِيزَ . . : سورهء 8 ( الانفال ) آيهء 38 ( 18 ) در دنيا : دنيا SM فى الدنيا A